Niềm vui làng Chè

Làng Chè (Trà Đông) xã Thiệu Trung, huyện Thiệu Hóa được đánh giá là nơi phát tích nghề đúc đồng, tạo trống của xứ Thanh. Cách đây khoảng hai năm, liền một lúc có tới 4 ông chủ lò đúc được tặng danh hiệu nghệ nhân ưu tú. Ngày càng có nhiều người trẻ tiếp nối truyền thống của cha ông để gìn giữ, duy trì, phát triển nghề đúc đồng. Những ngày này, niềm vui của họ được nhân lên gấp bội phần khi biết nghề đúc đồng làng Chè vừa được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia...

Có rất nhiều người đã khôi phục, phát huy nghề đúc đồng ở Thiệu Trung, nhưng người đầu tiên có công rất lớn thổi hồn, cho ra đời những tác phẩm chất lượng, đầy dấu ấn, có giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc phải kể đến NNƯT Nguyễn Bá Châu. Ông chính là người đầu tiên ở đất Thiệu Trung này khôi phục, đúc thành công trống đồng bằng phương pháp thủ công truyền thống. Sau này, ông liên tiếp được tôn vinh trong nghề. Nhiều người còn biết đến NNƯT Nguyễn Bá Châu với tư cách là thầy giáo. Ông là người đầu tiên ở Thiệu Trung mở lớp đào tạo nghề đúc đồng cho hàng trăm học viên, trong đó nhiều người đã thành công trong nghề.
NNƯT Lê Văn Bảy cũng là cái tên rất quen thuộc và có nhiều đóng góp trong việc khôi phục những sản phẩm truyền thống đúc đồng và đã lập nhiều kỷ lục lớn. Năm 2013, nghệ nhân Lê Văn Bảy cùng các thợ thủ công làng nghề đúc đồng Trà Đông đã hoàn thành việc đúc chiếc trống đồng, được nhận định là lớn nhất thế giới, hoàn toàn bằng phương pháp thủ công truyền thống. Đây là những thành quả đáng trân trọng, không chỉ thể hiện sự đam mê, nỗ lực, cố gắng của nghệ nhân mà còn thể hiện ý chí, nghị lực, khát vọng vươn lên và là niềm tự hào của người dân xứ Thanh. Thông qua chiếc trống đồng kỷ lục này, nhân dân cả nước và du khách quốc tế hiểu thêm về miền quê Thanh Hóa với bề dày truyền thống văn hóa, lịch sử.
Ông Bảy tâm sự: "Từ cơ duyên gặp và được sự động viên của nhà sử học Trung Quốc, tôi hiểu thêm những mẩu hoa văn, họa tiết mặt trống và bắt tay vào việc đúc trống đồng. Việc đúc trống đồng ban đầu cũng giống như giải bài toán khó, phải có nhiều trăn trở, suy nghĩ, từ những thất bại mới tích lũy thêm được những kinh nghiệm mới cho ra đời chiếc trống đồng một phiên bản mới".
“Nếu như nặng về vật chất, không có sự gắn bó sâu đậm với nghề truyền thống của quê hương, tôi đã lập nghiệp ở trong thành phố Hồ Chí Minh từ lâu” - NNƯT Lê Văn Bảy chia sẻ.
Nhưng trong lần theo đoàn của nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu để tặng quà cho Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Hồ Chí Minh, nghệ nhân Bảy nhớ mãi lời dặn của bác Lê Khả Phiêu: “Nếu làm nghề thì phải làm ở địa phương mình mới có giá trị với quê hương. Không chỉ gìn giữ, khôi phục và phát huy nghề truyền thống của gia đình mình mà quan trọng phải có sự trao truyền với thế hệ trẻ”. Và chính sự động viên đó, cũng như sự quan tâm của địa phương, ông Bảy quyết tâm bám trụ với quê hương. Hiện nay ông thường xuyên tạo việc làm cho hàng chục lao động với mức lương trên 6 triệu đồng.
 đúc đồng làng Chè.JPG
Nghề đúc đồng cổ truyền đã tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương.
Khi nghe thông tin nghề đúc đồng cổ truyền làng Chè được công nhận trở thành Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia, ông mừng lắm. Mừng vì những cống hiến của người dân làng Chè quê mình được Nhà nước ghi nhận và đây là nguồn động viên để những người tâm huyết với nghề duy trì, phát triển nghề đúc đồng. Đây cũng là cơ hội để nhiều người biết hơn về làng nghề, để con cháu Trà Đông ngày càng có nhiều người quan tâm, gắn bó máu thịt hơn với nghề truyền thống của cha ông.
Cùng chung tâm trạng, NNƯT Lê Văn Dương hồ hởi cho biết: Không vui sao được khi “đặc sản” của địa phương ngày càng được nhiều người biết đến. Được công nhận là Di sản văn hóa vật thể phi Quốc gia thì những nghệ nhân như anh luôn mong muốn bản thân phải nỗ lực, tìm tòi, học hỏi hơn nữa để cho ra những sản phẩm đẹp, chất lượng hơn với những hoa văn, chi tiết tinh xảo theo đúng hoa văn kiểu dáng xưa.
Toàn xã Thiệu Giang có 7 cơ sở sản xuất lớn, trong khu dân cư cũng có trên nhiều hộ đúc nhỏ lẻ, đồ gia dụng gia đình. Ước tính, thu nhập của người dân trong xã chủ yếu là phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ việc làm chiếm 80%. Điều thuận lợi trong phát triển nghề đúc đồng ở đây, đó là ở địa phương có làng Bắc, người dân chuyên mua bán, trao đổi và mang cả những sản phẩm đã hư hỏng (phế liệu) để bán cho các lò đúc để tái sản xuất. Qua đó đã tạo việc làm, thu nhập ổn định cho rất nhiều người dân địa phương.
Ông Đỗ Đức Thanh - Phó Chủ tịch UBND xã Thiệu Trung, cho biết: “Trong thời gian tới, xã sẽ tiếp tục thực hiện quyết liệt và có nhiều giải pháp tốt để phát triển nghề đúc đồng ở nơi đây. Tin rằng, việc công nhận nghề đúc đồng cổ truyền làng Chè (Trà Đông) là Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho người dân nơi đây”.
Trung Hiếu

Album

Album videos