Sức sống làng rèn Xứ Thanh

Về thăm làng rèn xã Tiến Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa vào một ngày tháng 7, chúng tôi rất đỗi thán phục về tinh thần lao động, sự chịu khó của người dân nơi đây. Dưới cái nắng gay gắt, tiếng đe búa, tiếng máy móc vẫn vang lên rộn rã, những người thợ trong các xưởng sản xuất chân than mặt bụi, từng nhóm người hối hả khuân vác, chuyên chở các loại sản phẩm và nguyên vật liệu, quần áo ướt dẫm mồ hôi nhưng trong ánh mắt họ vẫn hiện rõ những niềm vui, họ làm việc với niềm đam mê nghề nghiệp.
Nghề rèn truyền thống ở Tiến Lộc đã có hàng trăm năm, trước đây là nghề phụ, người dân tranh thủ khi công việc đồng áng xong xuôi. Thế nhưng hàng chục năm trở lại đây, khi mà cơ chế thị trường rộng mở, những người thợ đã biết vận dụng thời cuộc, đầu tư máy móc công nghệ, cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm, tìm kiếm thị trường thúc đẩy nghề rèn phát triển một cách mạnh mẽ. Bây giờ thì nghề rèn là nghề chính để phát triển kinh tế hộ và là mũi nhọn phát triển kinh tế tiểu thủ công nghiệp của xã, của huyện. Trước đây chỉ có 3/5 làng làm nghề rèn, nhưng bây giờ cả 5/5 làng đều làm nghề rèn, toàn xã có 2700 hộ thì có tới trên 1500 hộ làm rèn và các dịch vụ phục vụ nghề rèn.
Vào thăm một vài cơ sở sản xuất, chúng tôi được biết, sản phẩm của nghề rèn bây giờ không đơn thuần là dụng cụ như con dao, cây kéo, cái liềm, cái cuốc, mà đã sản xuất đa dạng các sản phẩm như máy móc, các chi tiết sử dụng trong công nghiệp, các sản phẩm công nghệ khác. Nghề phát triển tạo ra sự phân bổ sản xuất theo cung đoạn chuyên sâu, mỗi nhà, mỗi cơ sở sản xuất mỗi cung đoạn, mỗi loại sản phẩm khác nhau. Đầu tư chuyên sâu liên quan đến máy móc, công nghệ và tay nghề của người thợ nhằm tăng số lượng, nâng cao chất lượng, cải tiến được mẫu mã và hạ giá thành sản phẩm, đủ sức cạnh tranh trên thị trường. Sản phẩm nghề rèn được xuất đi khắp nơi trong nước, xuất sang thị trường Lào, Campuchia…
Anh Lê Văn Thiết, chủ cơ sở Phương Thiết cho chúng tôi biết, nghề rèn ở đây đã thu hút số lượng lớn lao động từ các xã bạn về tham gia, họ tìm đến vì công việc và thu nhập ổn định. Cơ sở của anh thường xuyên duy trì hàng chục người thợ, sản xuất sản phẩm là các loại dao, kéo. Để cạnh tranh được trên thị trường cần có sự năng động, sáng tạo, với kinh nghiệm trên ba mươi năm trong nghề, hòa nhập xu thế thời đại công nghệ, lấy chất lượng và chữ tín làm đầu, anh đã xây dựng thương hiệu sản phẩm của cơ sở mình, đăng ký nhãn hiệu độc quyền tại Cục sở hữu trí tuệ để bảo hộ sản phẩm. Hiện nay sản phẩm PT Phương Thiết đã được người tiêu dùng đánh giá cao.
Sản phẩm tại cơ sở Phương Thiết đa dạng về mẫu mã, đa dạng về chất liệu. Có những sản phẩm đã đạt độ tinh xảo, dùng nguyên liệu thép trắng công nghiệp có độ bền cao để khắc phục tình trạng dao dùng ít hay bị han rỉ, mà vẫn giữ được độ sắc bén như các chất liệu truyền thống khác, cải tiến mẫu mã theo thị hiếu người tiêu dùng, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại.
Anh Thiết trao đổi, nghề này cũng vất vả lắm, để giữ được nghề cũng không phải đơn giản, đổi lại, thấy anh em, bà con làm nghề cũng như cơ sở sản xuất của anh ngày càng phát triển là rất vui, mặc dù vài năm trở lại đây do ảnh hưởng của dịch COVID, giá cả nguyên vật liệu biến động nên sản phẩm tiêu thụ chậm, sản xuất bị ảnh hưởng. Tuy nhiên về lâu dài, nghề rèn nơi đây vẫn sẽ không ngừng phát triển, giữ nét truyền thống một làng nghề, là mũi nhọn phát triển kinh tế tiểu thủ công nghiệp ở địa phương.
Nghề rèn truyền thống Tiến Lộc đã được các cấp rất quan tâm, tạo cơ chế khuyến khích phát triển. Tuy nhiên, vấn đề mặt bằng để các hộ mở rộng sản xuất còn gặp nhiều khó khăn, Năm 2004, tỉnh đã hỗ trợ đầu tư khu làng nghề với diện tích trên 3 ha nhưng cũng mới chỉ giải quyết được chưa đầy 10% số hộ làm nghề rèn. Trong thời gian tới, địa phương tiếp tục thực hiện quy hoạch khu công nghiệp làng nghề diện tích 6 ha, từng bước khắc phục tình trạng môi trường tiếng ồn trong khu dân cư.
Để duy trì, phát triển các làng nghề truyền thống của Thanh hóa nói chung, nghề rèn ở xã Tiến Lộc nói riêng rất cần sự quan tâm của cấp ủy Đảng, Chính quyền các cấp, ban hành cơ chế, chính sách, tạo mọi điều kiện thuận lợi để khuyến khích phát triển, nhằm duy trì những nét truyền thống đặc trưng của mỗi địa phương, nâng cao đời sống nhân dân, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế Tỉnh nhà./.
PV

Album

Album videos